1760

Schandaal rond muntmeester Novisadi,

Het valt op dat de gulden ondergewichtig (2 gram) is.. dit duidt meestal op een vervalsing..totdat ik op onderstaande stukje stootte..

gulden Gelderland 1760
1760
gulden Gelderland 1760
1760
MMT: Boom
  • MM: Carel Christiaan Nocisadi
  • 1e bus 1758-1762
  • Mintage Gudens: 371.120

De zaak begint in november 1763 als Gerrit van Moelingen, de stempelsnijder, een lot koopt in de Generaliteitsloterij. De collecteur te Harderwijk van deze loterij was ene Abraham Gabriëls die wisselaar was geweest te Amsterdam. Doordat hij dit beroep had uitgeoefend was hij waarschijnlijk nog in het bezit van nauwkeurige weeginstrumenten en was hij goed op de hoogte van de geldcirculatie. Hij constateerde dat de guldens waarmee Gerrit van Moelingen hem betaalde te licht waren. Hij vroeg hem of hij wilde proberen om meer informatie te verkrijgen over de te lichte guldens. Van Moelingen informeert hier en daar en vernam van ene Lambert Claassen (dagloner op de munt) dat al sinds 1758 geregeld te lichte partijen rijksdaalders en sinds 1760 ook guldens voor de waardijn verborgen werden gehouden. Na dit vernomen te hebben vergaarde Abraham Gabriëls door inwisseling nog enkele te lichte guldens en ging hiermee op 27 december 1763 naar den Haag. Hier kwam hij terecht bij de essayeur generaal Marcellis Emants. Deze was zeer ontdaan door het verhaal van Gabriëls mede omdat hij Novisadi had aanbevolen als muntmeester. Hij houd de informatie voorlopig nog voor zich en brengt alleen zijn vriend Mr. Willem Reinier Brantsen (raad in het hof van Gelderland) op de hoogte. Deze is ook zeer ontdaan over de zaak omdat muntmeester Novisadi een persoonlijke vriend van hem is. Zij besluiten om de zaak nog even onder hen te houden en proberen enkele zakken met muntgeld in handen te krijgen wat hen op 25 januari 1764 gelukt. Zij krijgen via een transport 2 zakken guldens en een zak 3 guldens in handen. 1 zak is te licht, 1 zak is te zwaar en 1 zak is goed van gewicht. De afzonderlijke munten in de zakken zijn in diverse gradaties te zwaar en te licht. De zakken met geld waren bedoeld om naar een bevriende wisselaar van Novisadi verstuurd te worden. Deze kennis zou dan vervolgens de zware munten uit de partij halen door ze te wegen (biqueteren). De zware munten zouden hierna terug gaan naar het munthuis om opnieuw tot muntgeld vermunt te worden. Het overschot aan muntmetaal was winst voor de muntmeester en zijn medeplichtigen.

De zaak wordt uiteindelijk ‘geseponeerd’ doordat de Staten Generaal en het hof van Gelderland onenigheid krijgen en Novisadi maakt daar op slinkse wijze van gebruik en ontloopt daardoor de ketelstaf (gekookt worden in de kokende olie)…
…en ook komt het het hof van Gelderland goed uit, want bij escalatie van het incident (lees rechtvaardige bestraffing) zou Gelderland waarschijnlijk de gelderse munt in Harderwijk hebben moeten sluiten..

In 1760 was er een wisseling van de wacht van stempelsnijders in Gelderland. Mogelijk heeft Bartholomeus van Swinderen (in dienst van 1753-1760) de stempels voor 1760 gesneden en zijn er een klein aantal guldens van dat jaartal geslagen.

Toen in dat zelfde jaar Gerrit van Moelingen (1760-1766) aantrad is hij mogelijk gelijk aan de nieuwe stempels 1762 begonnen en heeft die van zijn voorganger niet meer gebruikt.
De Pallas van 1762 is een stuk langer en slanker.
Het altaar lijkt hij wel te hebben gebruikt..

Gulden Gelderland 1762
1762
Gulden Gelderland 1762
1762
Gulden Gelderland 1762
1762*
Gulden Gelderland 1762
1762*

Variant met TEVMVR ipv TVEMVR

Deze fout is ook te zien op de Gelderse X-gulden 1791 VOC – (Scho. 78c)

Ook de West Friese Gulden uit 1762

1762-OPENEN-VAN-DE-MUNTBUS
1762 opening muntbus
1762-OPENEN-VAN-DE-MUNTBUS
1762 opening muntbus

1762-OPENEN-VAN-DE-MUNTBUS-VAN-HARDERWIJK-ONDER-MUNTMEESTER-CC-NOVISADI

Gulden Gelderland 1763
1763
Gulden Gelderland 1763
1763
  • 2e muntbus 1762-1764
  • Mintage Guldens: 3.846.265
Gulden gelderland 1763
1763 roosje
Gulden gelderland 1763
1763 roosje
Gulden gelderland 1763
variant met een roosje in de onder GL
1764 over 1763 Gulden Gelderland Roosje
1764 over 1763*
1764 over 1763 Gulden Gelderland Roosje
1764 over 63*
1764 over 1763 Gulden Gelderland Roosje
Detail: Roosje onder GL
Gulden Gelderland 1764
1764
Gulden Gelderland 1764
1764
Muntmeesterpenning Gelderland NOVISADi
1764 Muntmeesterpenning
Muntmeesterpenning Gelderland NOVISADi
1764 Muntmeesterpenning

Muntmeesterpenning Gelderland NOVISADi, voozijde NUVMI TUTA FIDES met vrouwfiguur met balans GVMF, keerzijde tekst MONETA GELRICA ET ZUTPHANIENSIS IVDICLOITER FACTO CVDI CVRAVIT CC NOVISADI

Gulden Gelderland 1765
1765
Gulden Gelderland 1765
1765
  • 2e bus 1764-1771
  • Mintage Guldens: 1.324.535
1765 gulden gelderland G
1765*
1765 gulden gelderland G
1765*
1765 gulden gelderland G
datail G ipv GL

Bovenstaande variant is niet beschreven, en lijkt een bewerkte gulden waarbij de L. is weggeslagen. Wat vreemd is, is het haakje aan de G waarbij er juist meer materiaal zit ten opzichte van een normale ‘G’.

1762 gulden Gelderland met roos
1765 met roos bij GL*
1762 gulden Gelderland met roos
1765 met roos bij GL*
1765 gulden Gelderland met roos
31mm / 10.33 gram

Uiterst zeldzaam met roos bij de GL, Ik sluit niet uit dat het te doen heeft met het ‘schandaal Novisadi’ die in deze tijd beschuldigd is te lichte guldens te hebben geslagen, ofwel ‘aasjes’ of ‘marmotten’. (?)

Gulden Gelderland 1767
1767
Gulden Gelderland 1767
1767*
Gulden Gelderland 1767
detail 1767

Een gulden uit 1767 komt niet voor in de CNM, het exemplaar hierboven lijkt geen vervalsing, en heeft een gewicht van 10.55 Gr. De munt is gebaseerd op een 1760/1762 gulden.

Gulden Gelderland 1786 over 1785
1786 over 1785
Gulden Gelderland 1786 over 1785
1786 over 1785
MMT: Korenaar
  • MM: Marten Hendrik Lohse
  • 1e bus 1785-1787
  • Mintage 13.513 Mark, samen met de halve guldens voor de VOC in de muntbus 675.5 stuks)
Gulden Gelderland 1786
1786/65*
Gulden Gelderland 1786
1786/65*
  • Pannekeet 126 (X)
1787-Penning-ter-gelegenheid-van-de-opening-van-de-eerste-muntbus
1787 opening eerste muntbus
1787-Penning-ter-gelegenheid-van-de-opening-van-de-eerste-muntbus
1787 opening eerste muntbus

1787-Penning-ter-gelegenheid-van-de-opening-van-de-eerste-muntbus-van-Gelderse-Muntmeester-Marten-Hendrik-Lohse

1794
  • Pannekeet X

In de periode 1786-1792 bestaan er guldens voor de I.O.C. (in 1790 sloeg Lohse nog 2149 Mark aan Guldens)

Bataafse republiek

Gulden Gelderland 1795
1795
Gulden Gelderland 1795
1795
  • 3e bus 1793-1795
  • Mintage Guldens: 730.390 (waarvan 1699 in de muntbus)
  • Pannekeet N
  • Er is oom een 1795 Piedfort bekend, 21.07gr
Gulden Gelderland 1796
1796
Gulden Gelderland 1796
1796
  • 4e bus 1796-1801
  • Mintage Guldens 42.200 (alleen 1796)
  • Pannekeet 127 (R2)

Pagina's: 1 2 3 4 5