Guldens uit Suriname

Suriname werd in 1593 door de Spaanse kroon in bezit genomen, maar spoedig weer verlaten. Een in 1613 gevestigde factorij van Amsterdamse kooplieden werd gevolgd door de vestiging van Engelse kooplieden. Suriname werd een Engelse landbouwkolonie (suikerplantages). In de Tweede Engelse Oorlog (1665-1667) werd het gebied door een Zeeuwse vloot onder Abraham Crijnssen veroverd. Bij het verdrag van Breda (1667) werd Suriname geruild tegen Nieuw Amsterdam, het huidige New York. In 1682 kwam de kolonie toe aan de West-Indische Compagnie, die een jaar later eenderde deel afstond aan Amsterdam en eenderde deel aan Cornelis van Aerssen, heer van Sommelsdijk. De drie nieuwe bezitters vormden de Geoctroyeerde Sociëteit van Suriname. In 1770 worden de aandelen van de familie Van Aerssen overgenomen door de stad Amsterdam. In 1795 wordt de Sociëteit van Suriname ontbonden en komt Suriname onder gezag van de Raad der Koloniën.

Er zijn 3 varianten:

  1. Gulden 1962
  2. Gulden 1962 met MMT ‘vis+S’ Proofset
  3. Gulden 1966
Gulden Suriname 1962
1962*
Gulden Suriname 1962
1962*

Materiaal: 72% Zilver

Diameter: 27mm

Gewicht: 10g

Mintage: 150,000

MMT: Fish:fish

MM: Dr. J.W.A. van Hengel (1957-1969)

Kantschrift: JUSTITIA * PIETAS * FIDES * 

Gulden Suriname 1962
1962 ‘S’*
Gulden Suriname 1966 UNC
1962S*

Mintage 650 stuks in een proofset

The “S” refers to minister of finance Jules Sedney

1962 replica suriname
1962 replica
1962 replica suriname
1962 replica

replica in zilver

kartelrand

Op de keerzijde het sedert 1960 definitief vastgestelde wapen van Suriname, gehouden door twee inheemsen, met een krans van palulutakken, alsmede de landsnaam Suriname. en de waarde-aanduiding en het jaartal binnen een randversiering van motieven ontleend aan de houtsnijkunst van de Bosnegers. Op de keerzijde waren voorts het muntteken van Utrecht en tot 1966 het muntmeesterteken visje van ’s Rijks muntmeester dr. J.W.A. van Hengel aangebracht. Het randschrift van de gulden werd gevormd door het motto uit het landswapen Justitia, Pietas, Fides (Rechtvaardigheid, Geloof, Trouw).

Valse gulden 1966

De guldens uit 1966 zijn door een stijgende zilverprijs en de daarop genomen beslissing om guldens en rijksdaalders in nikkel uit te voeren, niet in omloop gebracht. Wat er met de 100.000 gulden uit 1966 is gebeurd is niet duidelijk. Af en toe duikt er een op in de verkoop. Prijzen variëren rond de 100 euro.
Nu lijkt het dat er van deze gulden een ‘valse’ versie bestaat. Die heeft vooral als opvallende afwijking dat de cijfers van 1966 erg ver uit elkaar staan. Ook de Muntmeester telkens staan op een iets andere plek. De bewering dat er een valse gulden in de verzamelaarsmarkt circuleren waarbij de gulden uit 1962 is omgeslagen naar 1966 door de cijfers te vervangen, lijkt mij wat overdreven. Waarom zijn dan ook de MMT tekens een beetje zijn opgeschoven? Ik stel vast dat het om een variant gaat. Erik J. van Loon geeft op zijn site aan dat met een microscoop te ‘zien is’  dat er materiaal rondom de 2 is weggehaald. Zijn genoemde herkenningspunten in verschillen zijn visueel lastig te zien op basis van foto’s. Ik herken deze niet in de munten die ik heb onderzocht in een UNC uitvoering.

Wat wel opvallend is dat de ‘valse’ gulden vaak wat minder zuiver is, en lijkt slijtage te hebben, wat vreemd is voor een gulden dien niet in omloop is gebracht.

Gulden Suriname 1966 UNC
1966*
Gulden Suriname 1966 UNC
1966*

Material: 72% Silver

Diameter: 27mm

Gewicht: 10g

Mintage: 100,000

Nooit officieel gereleased

Gulden Suriname 1966 UNC

Met Photoshop heb ik 2 UNC guldens van 1962 en 1966 op elkaar gelegd. De echte verschillen zitten in de plaats en vorm van de mercuriusstaf. Bij de 1962 zit de mercuriusstaf meer naar de middenpoot van de M
de 1966 gulden staan de vleugels van de mercuriusstaf meer omhoog richting de rechterpoot van de M (de onderste schaduwlijn is van de 1966 UNC)

Gulden Suriname 1966 UNC

De gulden uit 1962 heeft meer ruimte tussen de 9 en de 6. Dat is wel een opvallend kenmerk, met het blote oog goed te zien. Op de foto hiernaast zie je de echte 1966 en de 1962 overelkaar heen.

Gulden Suriname 1966 UNC

Er zijn meer subtiele verschillen tussen de 1962 en de ‘echte’ 1966. Zoals de schouderband dikte, de exacte curve van de snaar op de boog, details van de palm etc.

Gulden Suriname 1966 UNC

Als ik de 1962 en ‘valse’ 1966 op elkaar leg, zie je inderdaad dat alleen de 2 in een 6 is gewijzigd.

Per 1 januari 2004 kent Suriname een nieuwe munteenheid: de Surinaamse Dollar.

Biljetten

Tijdens de Eerste Wereldoorlog stagneerde de toch al geringe aanvoer van groot zilvergeld. Daarom werden in 1918 en 1920 emissies zilverbonnen van ½, 1 en 2½ gulden in omloop gebracht, die door De Surinaamsche Bank en alle landskassen in betaling werden aangenomen.

Meer over de verschillende uitgaven van de Surinaamse biljetten kan hier worden gevonden.

1918 gulden Suriname
1918
1920 gulden Suriname
1920
1920 gulden Suriname
1920
1942 gulden Suriname

Zilverbon Suriname
datum: 19 september 1940
Drukker: American Bank Note Company
Afm.: 15.3 x 7.4cm (6 x 2 15/16in.)

In iedere oorlog werd het zilveren muntgeld op grote schaal gehamsterd en de regering werd gedwongen muntbiljetten uit te geven. Deze Surinaamse zilverbon is bij de American Bank Note Company gedrukt omdat in 1940 door de Duitse bezetting de verbinding met Nederland was verbroken.

Na de devaluatie in Nederland in 1949, was de gulden in de West tweemaal zoveel waard geworden als in Nederland. Om smokkel van zilveren rijksdaalders, guldens en halve guldens vanuit Nederland tegen te gaan, werd bepaald, dat deze munten tot 1 november 1949 bij de Surinaamsche Bank konden worden ingewisseld tegen de nominale waarde in Surinaams courant (in bankbiljetten of zilverbons). Na die datum zouden de munten alleen nog de waarde in Nederlands courant vertegenwoordigen. Met het oog hierop is in 1949 opnieuw een emissie zilverbons uitgegeven, nu van 1 en 2½ gulden. 

1949 gulden Suriname
1949
1951 gulden Suriname
1951
1960 gulden Suriname
1960

Speelkaartgeld

Kaartgeld voor 20 stuivers, uitgave 1813. Identificerende kenmerken zijn onder meer een groot reliëfzegel, handtekening van J. Pringle en serienummer. Afmeting: 63 x 52 mm.

stukje van een klaverenboer zoals gebruikt voor deze 20 stuivers. Op deze zijde zijn geen merktekens aangebracht. Dezelfde persoon die dit stuk signeerde deed hetzelfde voor de 10-stiver en 1-gulden uit dezelfde druk.

In Nederlands Guiana zijn verschillende soorten papiergeld uitgegeven, te beginnen met kaartgeld (ook gewoon dik karton en obligatiegeld) in de periode van 1760 tot 1827. Geld werd gemaakt van in stukken gesneden speelkaarten en uitgegeven in coupures van guldens (gulden in Nederlands, letter f voor florijn) en stuivers.

De heer T.F.A. van Elmpt heeft een prachtige geschiedenis en een overzicht van vele papiergelduitgiften geschreven, getiteld Surinam Paper Money Volume 1 – 1760 to 1957 (pub. 1997). Veel van de technische informatie die u in deze artikelen ziet, zal gebaseerd zijn op gegevens uit deze bron. De hier afgebeelde 20-stiver staat niet in het boek; dit kan de eerste keer zijn dat een dergelijke benaming voor deze uitgifte wordt opgenomen.

Het volledige bereik van waarden voor deze uitgave uit 1826 ging van ½ gulden tot 100 gulden; het was de bedoeling dat deze emissie in Suriname veel langer in omloop zou blijven dan de twee jaar waarin zij feitelijk in gebruik was. Het boek bevat illustraties van de ½ gulden en de 1 en 2 gulden; afmeting van de ½ is 112 x 92 mm.; zowel de 1 als de 2 zijn even groot, 190 x 100 mm. Er worden geen hogere waarden weergegeven.

In 1822 richtte koning Willem I de Algemeene Nederlandsche Maatschappij tot Bevordering van de Volksvlijt op, met hoofdkantoor in Brussel. Via verschillende onderhandelingen met de Nederlandsche Bank werd besloten dat de Grote Maatschappij een lagere tot hogere reeks coupures zou uitgeven voor gebruik in Suriname. Op 1 juni 1828 werd al het resterende kaartgeld waardeloos verklaard.

Dutch Guiana-Suriname-1 Guilder (1801)

Eén gulden, speelkaartgeld, uitgegeven in 1801 in Nederlands Guyana. Vóór de formele introductie van papiergeld werd in Nederlands Guyana speelkaartgeld, uitgedrukt in Nederlandse Guldens, gebruikt (1761-1826)